Uczestnicy KRASP / Fot. Adam Kujawski AMFN
Bezpieczeństwo uczelni, współpraca nauki z biznesem, umiędzynarodowienie szkolnictwa wyższego oraz przyszłość finansowania badań i innowacji – to najważniejsze tematy Zgromadzenia Plenarnego Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, które odbywa się w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. – KRASP odbywa się po raz pierwszy w uczelni artystycznej – mówi prof. Elżbieta Wtorkowska, rektor AM.
Szczególne miejsce w dyskusji zajmowały nowe obowiązki wynikające z ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Rektorzy rozmawiali również o przyszłości programu Horyzont Europa. Europejskie środowisko naukowe apeluje, by w nowej perspektywie przeznaczyć na niego co najmniej 200 mld euro.
Polskie uczelnie kształcą niemal 1,3 mln studentów (blisko 2/3 studiuje w uczelniach zrzeszonych w KRASP), prowadzą badania naukowe i uczestniczą w międzynarodowych projektach badawczych. Przetwarzają przy tym ogromne zasoby danych osobowych, naukowych i technologicznych. Cyberataki mogą prowadzić nie tylko do utraty danych, ale również do zakłócenia działalności dydaktycznej, badawczej i administracyjnej.
Jednym z najważniejszych problemów pozostaje wieloletni dług technologiczny, obejmujący przestarzałą infrastrukturę informatyczną, niewystarczające zabezpieczenia oraz ograniczone możliwości reagowania na cyberzagrożenia. Jego ograniczenie wymaga stabilnych nakładów na modernizację systemów, rozwój kompetencji i zapewnienie ciągłości działania uczelni.
– Bezpieczeństwo uczelni jest dziś nieodłącznym elementem bezpieczeństwa państwa. Nie możemy oczekiwać od szkół wyższych coraz większej odpowiedzialności za ochronę infrastruktury cyfrowej, nie zapewniając im jednocześnie odpowiednich narzędzi i środków finansowych. Potrzebujemy systemowego, wieloletniego wsparcia, które pozwoli uczelniom skutecznie przeciwdziałać zagrożeniom, a nie tylko reagować na ich skutki – podkreśla prof. Bogumiła Kaniewska, przewodnicząca KRASP.

Fot. Adam Kujawski AMFN
Podczas spotkania z rektorami w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zadeklarował zwiększenie wsparcia cyberbezpieczeństwa szkolnictwa wyższego.
– I teraz w tej kolejce jesteście na pierwszym miejscu – powiedział wicepremier, zapowiadając rozwijanie systemowych rozwiązań zapewniających wieloletnie wsparcie.
Nowe obowiązki i większa odpowiedzialność
Ważnym tematem obrad jest nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa z 23 stycznia 2026 r., wdrażająca unijną dyrektywę NIS2. Nowe regulacje określają wymagania dotyczące zarządzania bezpieczeństwem informacji, reagowania na incydenty oraz odpowiedzialności kierownictwa podmiotów objętych ustawą.
Przepisy uwzględniają zasadę adekwatności i proporcjonalności, różnicując obowiązki w zależności od charakteru działalności oraz poziomu ryzyka. Istotną rolę w nowym systemie ma odgrywać CSIRT Nauka – sektorowy zespół reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego.
Środowisko akademickie podkreśla jednocześnie, że uczelnie nie powinny być jedynie odbiorcami regulacji
i programów wsparcia. Ich potencjał naukowy i ekspercki może być szerzej wykorzystywany do budowania bezpieczeństwa cyfrowego państwa. Bezpieczeństwo dotyczy wszystkich uczelni
Wyzwania związane z cyberbezpieczeństwem i rozwojem infrastruktury cyfrowej dotyczą całego środowiska akademickiego, niezależnie od profilu uczelni.
– Nowoczesna uczelnia artystyczna to nie tylko sale koncertowe i dydaktyczne, ale również zaawansowana infrastruktura cyfrowa, zasoby multimedialne i technologie wspierające kształcenie oraz działalność artystyczną. Ich bezpieczeństwo ma bezpośredni wpływ na jakość naszej pracy i ochronę dorobku twórczego. Dlatego dyskusja
o cyberbezpieczeństwie powinna uwzględniać potrzeby wszystkich uczelni, również artystycznych – mówi prof. Elżbieta Wtorkowska, rektor Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy, uczelni goszczącej Zgromadzenie Plenarne KRASP.
Horyzont Europa – inwestycja w przyszłość i bezpieczeństwo Europy
Ważną częścią obrad jest również przyszłość europejskiej nauki i jej finansowania. Dyskusja obejmuje perspektywy współpracy międzynarodowej, program Horyzont Europa oraz planowany Europejski Fundusz Konkurencyjności. Zagadnienia te nabierają szczególnego znaczenia w związku z negocjacjami przyszłego wieloletniego budżetu Unii Europejskiej.
Komisja Europejska zaproponowała przeznaczenie 175 mld euro na program Horyzont Europa w latach 2028–2034, który ma być ściśle powiązany z nowym Europejskim Funduszem Konkurencyjności.
Europejskie organizacje reprezentujące środowisko nauki, badań i innowacji uznają jednak, że potrzebne są jeszcze ambitniejsze inwestycje. Zaapelowano o przeznaczenie na program Horyzont Europa co najmniej 200 mld euro oraz zapewnienie stabilnego i przewidywalnego finansowania.
Inicjatywa podkreśla, że Europa nie może budować suwerenności, odporności i niezależności technologicznej bez odpowiednich inwestycji w badania, rozwój i innowacje. Według szacunków Komisji Europejskiej każde euro zainwestowane w ramach Horyzontu Europa może wygenerować do 11 euro dodatkowego PKB do 2045 r.
– Nie będzie silnej i bezpiecznej Europy bez silnej nauki. Inwestycje w badania i innowacje nie są wydatkiem, który można odkładać na później. To warunek naszej konkurencyjności, niezależności technologicznej i zdolności do odpowiadania na przyszłe zagrożenia. Dlatego tak ważne jest zapewnienie europejskim uczelniom i naukowcom ambitnego, stabilnego finansowania, pozwalającego realizować długofalowe projekty badawcze – podkreśla prof. Bogumiła Kaniewska, przewodnicząca KRASP.
Debata o przyszłości europejskich badań jest jednym z elementów szerszej dyskusji rektorów nad rozwojem polskiego szkolnictwa wyższego i nauki. Podczas obrad w Bydgoszczy podejmowane są również kwestie zacieśniania współpracy nauki z biznesem, wykorzystania potencjału uczelni na rzecz rozwoju gospodarczego, umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego oraz bieżących problemów funkcjonowania polskich szkół wyższych. Wspólnym mianownikiem tych zagadnień jest potrzeba zapewnienia uczelniom stabilnych warunków rozwoju i wzmacniania ich pozycji w międzynarodowym środowisku naukowym.
Zapisz się na newsletter „Bydgoszcz Informuje”!


