Bydgoszcz na mapie najlepszych przykładów współpracy mieszkańców i samorządu w Polsce

Miejsce postojowe dla osób z niepełnosprawnościami / Fot. B.Witkowski / UMB

– To przejście od kultury kontroli do kultury zaufania i dowód, że dobrze przygotowani mieszkańcy i otwarty na rozmowę urząd mogą wspólnie zmieniać lokalne prawo – podkreśla jury konkursu Super Samorząd.

Bydgoszcz znalazła się na mapie najlepszych przykładów współpracy mieszkańców i władz samorządowych w Polsce. Bydgoska grupa „Kochając osobę z demencją”, działająca w ramach ogólnopolskiej akcji Masz Głos Fundacji im. Stefana Batorego, została laureatem nagrody Super Samorząd – jako jedyna inicjatywa z województwa kujawsko-pomorskiego uhonorowana tym tytułem.

Laureaci nagrody zostali wybrani spośród blisko 150 uczestników ubiegłorocznej edycji akcji Masz Głos, która wspiera organizacje społeczne i grupy nieformalne w budowaniu silnych, lokalnych wspólnot i w prowadzeniu dialogu z władzami samorządowymi.

Tak wspólnie rozwiązuje się problemy

Nagroda Super Samorząd przyznawana jest za wzorcową współpracę strony społecznej i władz samorządowych, która prowadzi do trwałych zmian. W Bydgoszczy doprowadziła ona do zniesienia dotkliwej bariery proceduralnej, przez lata utrudniającej osobom z niepełnosprawnościami i ich opiekunom korzystanie z prawa do bezpłatnego parkowania w strefie płatnego parkowania.

Na czym polegał problem i jak go rozwiązano? Problem dotyczył mieszkańców z niepełnosprawnością i ich opiekunów korzystających z samochodów na podstawie umowy użyczenia. Aby otrzymać identyfikator parkingowy, musieli przedstawić notarialnie poświadczoną umowę, mimo że żaden przepis ustawowy tego nie wymagał. Oznaczało to dodatkowe koszty, formalności i stres. Koszt takiego poświadczenia to około 150 złotych, jeśli przychodzi się do notariusza z własną umową. Jej brak to kolejne koszty.

– Był to zbędny wymóg, szczególnie dotkliwy dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów – podkreśla Monika Ciesielska, liderka grupy „Kochając osobę z demencją”.

– Cały proces był frustrujący, wymagał biegania po urzędach, zbierania podpisów i pilnowania formalności – mówi Maciej Ciężki, opiekun działający w grupie „Kochając osobę z demencją”.

By mieli z górki ci, którzy mają pod górkę

Grupa rozpoczęła rozmowy z radnymi, doszło również do spotkań z zastępca prezydenta Mirosławem Kozłowiczem i zastępcą dyrektora ZDMiKP Rafałem Grzegorzewskim. Proces obejmował analizy prawne, konsultacje z ekspertami i wspólne wypracowanie rozwiązań, które z jednej strony upraszczają procedury, a z drugiej pozwalają miastu zachować mechanizmy zapobiegające nadużyciom.

– Kluczowym argumentem było to, że obawa przed tymi nadużyciami nie może utrudniać życia grupie osób, która i tak ma w życiu mocno pod górkę. Trzeba im to życie ułatwiać, nawet podejmując ryzyko – mówi Agnieszka Trzaska, koordynatorka akcji Masz Głos.

Efektem współpracy była nowelizacja uchwały Rady Miasta Bydgoszczy. Została ona przyjęta w październiku zdecydowaną większością głosów i weszła w życie 22 listopada 2025 roku. Od tego momentu osoba z niepełnosprawnością nie musi już korzystać z usług notariusza ani ponosić dodatkowych kosztów. Wystarczy zwykła, pisemna umowa użyczenia pojazdu, co znacząco upraszcza procedurę i nie generuje żadnych skutków finansowych dla budżetu miasta.

– Jury doceniło umiejętność dialogu i współpracy strony społecznej oraz władz samorządowych, której efektem było zniesienie w Bydgoszczy dotkliwej bariery proceduralnej związanej z parkowaniem. Uproszczenie procedur i rezygnacja z nadmiarowej biurokracji to coś więcej niż techniczna korekta przepisów. To przejście od kultury kontroli do kultury zaufania i dowód, że dobrze przygotowani mieszkańcy i otwarty na rozmowę urząd mogą wspólnie zmieniać lokalne prawo – podkreśla jury konkursu.

Masz Głos – zapisy do kolejnej edycji

Grupa „Kochając osobę z demencją” zapowiada dalsze monitorowanie wdrażania nowych przepisów i kolejne działania na rzecz dostępności i praw osób z niepełnosprawnościami.

Laureaci nagród Super Samorząd otrzymują po 3 tys. zł na dalsze działania społeczne, pamiątkowe statuetki i dyplomy, a historie ich działania zostaną opublikowane w „Atlasie dobrych praktyk” akcji Masz Głos Fundacji Batorego. Od 16 lutego do 1 marca trwają zapisy do kolejnej edycji akcji Masz Głos. Zgłoszenia przyjmowane są przez formularz na tej stronie tronie.