27 stycznia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu, ustanowiony w rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau. Ze względu na trudne warunki atmosferyczne oficjalne bydgoskie uroczystości zostały odwołane. Można jednak udać się na spacer śladami bydgoskich Żydów.
W naszym mieście kwiaty i kamienie (żydowskie symbole pamięci) składane są m.in. u zbiegu ulic Jana Kazimierza i Pod Blankami. To miejsce nie jest przypadkowe. Dawniej wznosiła się tu bydgoska synagoga. Mieszkańców wspomina się również na Placu Teatralnym, gdzie do dziś znajdują się pozostałości macew, czyli żydowskich płyt nagrobnych.
Mimo iż oficjalne obchody zostały w tym roku odwołane, mieszkańcy miasta wciąż mogą dołączyć do spaceru pełnego historii. W niedzielę, 1 lutego, Damian Amon Rączka poprowadzi spacer poświęcony historii bydgoskiej diaspory żydowskiej. Trasa spaceru: Wełniany Rynek, Długa, Jana Kazimierza, Stary Rynek, Mostowa, Pl. Teatralny. Czas trwania ok. 2 godzin. Bilety są dostępne TUTAJ.
Przełożono także pokaz spektaklu „Unde malum” przygotowanego przez młodzież VII I VIII LO. Odbędzie się w Pałacu Młodzieży 23 lutego o godz. 10.30.
Miejsca pamięci o bydgoskich Żydach
Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu to również okazja do samodzielnego odwiedzenia miejsc związanych z historią bydgoskiej społeczności żydowskiej. W centrum Bydgoszczy, przy ulicy Pod Blankami (dawniej w rejonie skrzyżowania z ul. Jana Kazimierza), stoi dziś pamiątkowy obelisk i tablica upamiętniające dawną Wielką Synagogę, która funkcjonowała tu od XIX wieku do czasu jej zniszczenia przez Niemców jesienią 1939 r. Innym ważnym punktem pamięci jest synagoga w Starym Fordonie, przy ul. Bydgoskiej (znanej historycznie również jako ul. Przy Bóżnicy). Była jednym z głównych ośrodków życia religijnego lokalnej gminy żydowskiej aż do wybuchu II wojny światowej. Po wojnie budynek był użytkowany m.in. jako kino, a obecnie znajduje się pod opieką lokalnej Fundacji „Synagoga w Fordonie – Dom Kultury”, która prowadzi działania rewitalizacyjne i kulturalne w tym miejscu. Śladom dawnych nekropolii żydowskich w Bydgoszczy przypominają lapidaria z uratowanymi fragmentami macew nagrobnych.
Również w Starym Fordonie można znaleźć miejsca, które upamiętniają ofiary Holokaustu i przedwojennych mieszkańców Bydgoszczy. Latem 2025 roku została odnaleziona błękitna macewa. To najstarszy dotąd odkryty obiekt tego typu. Jest datowana na XVIII wiek. Pochodzi z dawnego cmentarza żydowskiego, który istniał w rejonie dzisiejszych ulic Piastowej i Samotnej (os. Kasztelanka).
Zapisz się do naszego newslettera!
