Barwne malowidła odzyskują dawny blask. Tak zmienia się kościół przy ul. Toruńskiej [ZDJĘCIA]

W ubiegłym nasza redakcja śledziła postęp prac konserwatorskich w kościele św. Józefa Rzemieślnika przy ul. Toruńskiej. Na miejsce powróciliśmy pod koniec lipca 2026 roku. Sprawdzamy, jak dziś wygląda wnętrze świątyni i jak wiele udało się już zrobić.

Pod jasnymi warstwami farby przez lata kryły się oryginalne, pełne kolorów polichromie z początku XX wieku. Dziś coraz większa część dekoracji odzyskuje swój dawny wygląd.

Pod warstwami farby kryły się kwiaty

Historia rozpoczęła się kilka lat temu, podczas remontu chóru i prospektu organów. Po usunięciu kolejnych warstw farby konserwatorzy odkryli oryginalne malowidła. Badania przeprowadzone w 2020 roku pokazały, że barwne dekoracje zachowały się również na kolebkowym stropie.

Pod jasnymi warstwami farby znajdowały się bogate dekoracje ornamentalne. Konserwator Aleksandra Olszewska-Piech odkrywała kwiaty, liście i różnokolorowe kompozycje.

Okazało się, że pierwotny wystrój świątyni znacząco różnił się od tego, który znali współcześni wierni. Na drewnianym stropie zachowały się dekoracje w tzw. dywanowym układzie. Poszczególne segmenty ozdabiały różne kwiaty – m.in. maki, chabry, rumianki i róże z winoroślami. Całość umieszczono na fioletowym tle.

Widoczne efekty prac

Nowe zdjęcia pokazują odnowione fragmenty stropu i polichromii w całej ich dekoracyjnej różnorodności. Każdy kolejny etap prac pozwala coraz lepiej wyobrazić sobie, jak wyglądało wnętrze świątyni w pierwszych latach jej istnienia.

Konserwacja nie jest prostym odświeżeniem powierzchni. Oryginalne malowidła przez lata przykrywały kolejne warstwy farby, a olej z późniejszych przemalowań przeniknął do pierwotnych dekoracji i znacznie je przyciemnił. Konserwatorzy muszą także uzupełniać ubytki w drewnie i odtwarzać historyczne malowanie na elementach konstrukcji widocznych we wnętrzu.

W latach 2022–2024 naprawiono konstrukcję drewnianą stropu kolebkowego i więźbę dachową. Kolejny etap objął przywracanie dawnego malowania. W ubiegłym roku prace prowadzono w zachodniej części nawy. Dziś ich efekty są coraz bardziej widoczne.

Świątynia zmienia się na naszych oczach

Kościół św. Józefa Rzemieślnika powstał w 1906 roku jako świątynia dla niemieckiej gminy ewangelicko-unijnej. Po II wojnie światowej został przekazany katolikom, a parafia przy kościele powstała jesienią 1946 roku.

Przez lata wnętrze świątyni zmieniało swój wygląd. W 1968 roku część nawy pomalowano w jasnych kolorach, chcąc rozjaśnić wnętrze. Jak wykazały badania, pod kolejnymi warstwami farby zachowały się jednak oryginalne dekoracje z czasów budowy kościoła. Dziś, po ponad stu latach, barwne polichromie ponownie wychodzą na pierwszy plan.