W bazylice nie tylko troszczą się o ubogich, ale o ziemię i środowisko. Ksiądz Bar: „Chcemy być zieloną parafią”

Ksiądz Sławomir Bar, proboszcz parafii Wincentego a Paulo przy ekranie wyświetlającym dane dotyczące funkcjonowania świątyni po termomodernizacji / Fot. MK/UMB

Bazylika św. Wincentego a Paulo staje się „zieloną parafią”. Zdobyła Bydgoski ekoCertyfikat. Do świątynnych pomieszczeń ciepło wędruje prosto z ziemi, a energia z promieni słonecznych. Przy kościele schronienie znajdą pszczoły. W przyszłości ma też powstać mini zoo.

Neoklasycystyczna świątynia przy al. Ossolińskich z kopułą wzorowana na rzymskim Panteonie jest jedną z wizytówek architektonicznych naszego miasta. Niedawno też stała się jednym z najnowocześniejszych miejsc w Bydgoszczy pod względem ochrony środowiska i ekologii. Dlatego zdobyła Bydgoski ekoCertyfikat – zwyciężyła w konkursie rozpisanym przez miasto w kategorii „małych firm”.

Bazylika w ciągu ostatnich dwóch lat przeszła gruntowną termomodernizację. Unowocześniono instalację grzewczą, zainstalowano automatykę pogodową wraz z zaworami termostatycznymi i zastosowano systemy zarządzania energią, które optymalizują ogrzewanie i zmniejszają straty ciepła we wszystkich pomieszczeniach.

„Korzystamy z tego, co daje nam ziemia”

– Staramy się tworzyć taką „zieloną parafię” w duchu encykliki „Laudato Si” papieża Franciszka, a także świadectwa życia św. Franciszka z Asyżu. Kierujemy się hasłem: „Czyńmy sobie ziemię poddaną, a nie zdegradowaną – mówi ksiądz Sławomir Bar, proboszcz funkcjonującej w bazylice parafii pw. św. Wincentego a Paulo.

Energia i ciepło pozyskane są z zainstalowanych w pobliżu świątyni paneli fotowoltaicznych oraz pomp ciepła, pobierających energię cieplną ze stu odwiertów sięgających głębokości nawet stu metrów. Pobierają one energię geotermalną. Zimą ciepło jest wydobywane z ziemi, a latem wypompowywane z pomieszczeń i oddawane ziemi.

Proboszcz pokazuje nam na monitorze w biurze parafialnym statystyki działania ekosystemu w bazylice. Są tam dane o energii wyprodukowanej od początku działania, aktualnej mocy, redukcji dwutlenku węgla w atmosferze i nawet szacowana ilość ochronionych drzew. Przez kilka miesięcy dzięki instalacji „ocalono” już setki drzew.

– Docieplony jest również dach na skrzydłach oraz kopuła, co ogranicza uciekanie pozyskanego ciepła. Prace budowlane już się zakończyły. W tej chwili cały ten system jest dostosowywany, bo steruje nim sztuczna inteligencja. Połączyliśmy fotowoltaikę z pompami ciepła. Brakuje nam jeszcze magazynu energii, z której moglibyśmy korzystać kiedy nie ma słońca. Obecnie w około 70 proc. bazylika jest energetycznie samowystarczalna. Więc możemy śmiało powiedzieć, że korzystamy z tego, co nam daje ziemia. To jest tak zwany „inteligentny dom”. W pomieszczaniach mamy czujniki, które regulują temperaturę. Mimo dużych mrozów, nie potrzebowaliśmy jeszcze uruchamiać ogrzewania z sieci ciepłowniczej KPEC-u – przekazuje nam proboszcz podczas rozmowy na początku stycznia.

Termomodernizacja i zakup nowoczesnej technologii kosztował 11 mln złotych. Parafia na cel otrzymała dofinansowanie z funduszy norweskich.

Więcej zieleni dla ludzi i zwierząt

Przy bydgoskiej świątyni o środowisko dba się nie tylko przez nową technologię. W ogrodzie parafialnym zasadzono dwadzieścia młodych jabłoni. – Chcemy, aby nasi wolontariusze uczyli się dbania o środowisko przez pielęgnowanie tych jabłonek. Będą one również służyły owadom zapylającym. W mieście mało jest takich kwiatów, z których mogą one pozyskiwać pyłek i nektar. Przy panelach fotowoltaicznych, w miejscu dawnego parkingu, zasialiśmy łąkę kwietną dla tych pożytecznych zapylaczy. Chcemy mieć w tym miejscu ule – tłumaczy administrator parafii.

Teren za bazyliką, od strony ul. Szymanowskiego, jest dość duży. Przed remontem odbywał się tutaj Festiwal Nowe Spojrzenie. Tam też już doszło do zmian. Jest dwa razy mniej betonu. Nie ma dużego parkingu. Tradycyjną kostkę brukową zastąpiła ekologiczna krata, przepuszczająca większą ilość wody do ziemi.

Planów na ziemię należącą do parafii jest jeszcze wiele. Jednym z nim jest rajski ogród, jak mówi nam ks. Bar: – Chcemy to miejsce jeszcze bardziej otworzyć dla ludzi. Postaramy się, żeby powstało tam takie mini zoo ze zwierzętami domowymi. Ukaże ono harmonię między światami ludzi i zwierząt oraz przypomni nam sceny z życia biblijnego. Dzieci będą mogły poznawać kury, kaczki, króliki, owce czy kozy.

Bydgoska bazylika. Nic się nie marnuje

Oprócz tego w bazylice zwraca się uwagę na zrównoważone zarządzenie żywnością, a jest jej dużo w związku z wydawaniem posiłków ubogim i bezdomnym. – W ciągu roku przewija się tutaj kilkadziesiąt ton jedzenia. Współpracujemy z lokalnymi producentami i sprzedawcami żywności, którzy przekazują produkty z krótkim terminem przydatności. Z zebranej żywności przygotowywane są codziennie posiłki dla osób potrzebujących w ramach działalności stowarzyszenia działającego przy parafii. Dzięki temu ograniczana jest ilość odpadów spożywczych, a żywność trafia do ludzi, a nie do odpadów – zwraca uwagę proboszcz.

Przez cały rok można również wesprzeć proekologiczne działania bazyliki poprzez danie przedmiotom „drugiego życia” odzieży, książkom, grom planszowym, zabawkom czy nawet biżuterii. Sprzedaż na cele stowarzyszenia odbywa się w sklepie charytatywnym bazyliki przy ul. Grunwaldzkiej 32. Parafia organizuje akcje ponownego obiegu przedmiotów w ramach kiermaszów charytatywnych. Przez ostatnie dwa lata, w niedziele zbierano pieniądze na wyposażenie powstającego baru socjalnego, w którym ubodzy będą mogli zjeść ciepły posiłek za „co łaska” lub za darmo. Obecnie uzyskiwane są pozwolenia na użytkowanie punktu gastronomicznego. W nowoczesnej kuchni zastosowano separatory tłuszczu, instalacje przeciwzalewowe oraz rozwiązania zabezpieczające przed przedostawaniem się zanieczyszczeń do sieci kanalizacyjnej.

Ponadto parafia ponownie wykorzystuje wyposażenie biurowe wszędzie tam, gdzie jest to możliwe. Meble, sprzęt i akcesoria biurowe są naprawiane, odnawiane lub przenoszone do innych pomieszczeń, zamiast kupowania nowych. Wyposażenie, które nadal nadaje się do użytku, jest wykorzystywane przez wspólnoty parafialne, kancelarię lub przekazywane organizacjom potrzebującym wsparcia.

Ekologiczne dążenia parafii św. Wincentego a Paulo zostały docenione w pierwszej edycji konkursu „Bydgoski ekoCertyfikat”. Wspólnota została laureatem w kategorii Małe Firmy. Laureatami w tej kategorii zostały także: firma Darpol, Muzeum Mydła Kieraszewicz Bujny oraz Eneris Proeco, a wyróżnienie otrzymała Creownia Aleksandry Szeremet przy ul. Dworcowej.