Park Witosa w nowej odsłonie. Więcej alei i zieleni dla mieszkańców. Miejsce wyciszenia w centrum miasta

Nowy plac widoczny od ul. Markwarta / Fot. B. Witkowski/UMB

W miejscu dawnych kartów w Parku Ludowym przy ul. Martkwarta odtworzone zostały aleje. Upamiętniają,także historię największego cmentarza ewangelickiego w Bydgoszczy. Dla mieszkańców ma to być również miejsce wyciszenia, zadumy i pamięci o bydgoskich przodkach.

Dzięki drugiemu etapowi przebudowy Parku Ludowego im. Wincentego Witosa to miejsce jest już w pełni udostępnione dla wszystkich mieszkańców. Prace objęły północną część terenu (od ul. Markwarta). Przez lata znajdowały się tam korty tenisowe należące do ogniska Towarzystwa Kształcenia Kultury Fizycznej „Śródmieście”. Miasto postanowiło rekreacyjny teren zamienić na alejki spacerowe i zielone tereny. To ruch ważny dla poszanowania przeszłości, bo w miejscu obecnego parku od 1778 roku grzebano zmarłych Bydgoszczan na tym największym cmentarzu ewangelickim w mieście. Administrowała nim Ewangelicka Gmina Zjednoczona. Cmentarz zlikwidowano po 1945 roku, ale badania archeologiczne w 2019 roku wykazały, że w tym miejscu, ok. 1 metra pod ziemią, ciągle znajdują się tysiące mogił. Informacje o przeprowadzanych w PRL ekshumacjach na cmentarz przy ul. Zaświat, okazały się zabiegiem propagandowym ówczesnych władz. Tam znalazło się niewiele grobów osób ekshumowanych.

Miejsce otwarte dla mieszkańców

Prace remontowe przy tej części parku zakończyły się pod koniec ubiegłego roku, a więc szybciej niż planowano. Ale dopiero teraz, wiosną, można dobrze przejrzeć zmianom. Nowe alejki pokrywają się z dawnymi alejami cmentarnymi – specjalnie, żeby nie deptać czy biegać po ciągle istniejących tam grobach. Zasadzono nowe drzewa i krzewy. Żywopłoty stały się naturalnymi ekranami akustycznymi.

Powstała nowa główna alejka poprowadzona w osi parku, otwierająca całą przestrzeń z widokiem na jego centralną część. Jest nowe oświetlenie parkowe i monitoring, nawiązujące stylem do pozostałych elementów. Podczas przebudowy wyodrębnione zostało reprezentacyjne wejście do parku od strony ul. Markwarta. W planie jest również przygotowanie materiałów edukacyjnych o przeprowadzanych na tym terenie prac archeologicznych.

Drugi etap rewitalizacji parku między ul. Jagiellońską i Markwarta kosztował 2,66 mln zł. Pieniądze na dofinansowanie inwestycji miasto pozyskało z funduszy rządowych.

Największy cmentarz ewangelicki

Komunistyczne władze po II wojnie światowej zdecydowały o formalnym przekształceniu nekropolii w miejski park. Jak się okazało, w latach 40. i 50. prace polegały przede wszystkim na zburzeniu nagrobków i infrastruktury funeralnej. Ekshumacje, jeśli ich w ogóle dokonywano, musiały być bardzo cząstkowe.

Archeolodzy ustalili w 2018 roku, że w tym miejscu może być pochowanych aż 80 tysięcy osób, a część szczątków spoczywa bardzo płytko w ziemi. Rekomendowali odstąpienie od ekshumacji. Jednoznaczną opinię zobowiązującą do zachowania powagi tego miejsca i szacunku dla spoczywających szczątków Bydgoszczan wydała też Rada ds. Partycypacji Społecznej. Cały park ma pełnić przede wszystkim funkcję miejsca odpoczynku, wyciszenia i pamięci.

Wcześniejszy, pierwszy etap rewitalizacji reprezentacyjnego parku zakończył się w 2019 roku. Wtedy wykonano prace w części centralnej i południowej. Na większości alejek ułożono kamienną kostkę. Część przygotowano z nawierzchni mineralnych. Wyeksponowane zostały znajdujące się w parku pomniki, w tym popiersie patrona – Wincentego Witosa.