Teren przy ul. Magdzińskiego jest poszukiwany przed rozpoczęciem budowy budynku mieszkalnego / Fot. B. Witkowski/UMB
W miejscu dawnego targowiska przy ul. Magdzińskiego archeolodzy odkryli wał ziemny wzmacniany konstrukcjami kamiennymi oraz fragmenty fosy. To część umocnień, które chroniły miasto i bydgoski zamek. Teraz badacze odkrywają drewniane elementy, które mogą pochodzić z wczesnośredniowiecznego grodu lub podgrodzia.
Trwają prace archeologiczne, wyprzedzające budowę domu mieszkalnego na działce przy skrzyżowaniu ul. Magdzińskiego i Przy Zamczysku, w miejscu, gdzie kiedyś funkcjonowały stragany handlowe, a w ostatnim czasie działał parking.
Prowadzone są od kilku tygodni. Teraz, w połowie września, na miejscu jest jeszcze ciężki sprzęt. Archeolodzy przekopali już spory teren. Nawet zza płotu przechodnie mogą zauważyć warstwy archeologiczne. Ale oko przykuwają szczególnie kamienne umocnienia.
Pozostałości wału między miastem a zamkiem
– Na ten moment wiemy, że odkryliśmy wał ziemny wzmacniany konstrukcjami kamiennymi. Wał dochodzi do fosy, którą również uchwyciliśmy w zachodniej części działki. Zaś na głębokości czterech metrów znaleźliśmy elementy drewniane, związane z konstrukcją wału obronnego. Nie mamy jeszcze pewności czy pochodzą z grodu, czy podgrodzia. Musimy szerzej rozpoznać ten teren, aby wypowiedzieć się na ten temat – informuje nas Anna Retkowska z pracowni archeologicznej Aureus, która prowadzi tam badania.
To miejsce ważne dla historii Bydgoszczy. Po jej lokacji w 1346 roku, mniej więcej w tym miejscu był skraj miasta, który sąsiadował z fosą zamkową i zespołem grodowo-zamkowym.
Badaniom towarzyszy również znajdowanie zabytków ruchomych świadczących o dziejach tego miejsca. Prace archeologiczne przy ul. Magdzińskiego mają potrwać jeszcze przez kilka tygodni. – Przed nami jeszcze sporo pracy. Jak zejdziemy jeszcze głębiej, będziemy wiedzieć więcej. Wtedy okaże się ile konstrukcji drewnianej mamy do przebadania. Dopiero uchwyciliśmy jej skraj, a zachowane są również te na poziomie wody gruntowej – dodaje archeolog.
Zamek, a wokół niego wał, fosa i miasto
O tym, że w tym miejscu znajdował się wał przypomina dzisiejsza ulica Podwale. Prace, które miały ukazać dawne umocnienia miejskie były prowadzone m. in. w 2005 roku przed zabudową posesji przy ul. Podwale 15, jednak okazało się, że jest tam przede wszystkim nabrzeże szerokiej fosy. Podobnie, w 2016 roku, w trakcie badań przed budową biurowca Immobile K3 przy Placu Kościelskich, naprzeciwko aktualnie przeszukiwanej działki, znalezione zostały zasypiska fosy zamkowej, a także fosy miejskiej wraz z pozostałościami grobli bądź mostu prowadzących z miasta na zamkową wyspę.
Nad trwający pracami czuwa również prof. Jacek Bojarski z Katedry Starożytności i Wczesnego Średniowiecza w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Wraz ze swoim zespołem prowadził w październiku i listopadzie 2025 roku badania po drugiej stronie ul. Przy Zamczysku, na działce po dawnym przedszkolu „Alf”, dzięki którym ustalono m.in. przebieg osi zamku na linii wschód-zachód.
Na terenie u zbiegu ul. Magdzińskiego i Przy Zamczysku PRO Investment wybuduje budynek mieszkalny wielorodzinny, z lokalami usługowymi na parterze, który swoją skalą i wyglądem ma nawiązywać do staromiejskiej zabudowy.
Zapisz się do newslettera „Bydgoszcz Informuje”!
