Uczta dla miłośników literatury i poezji, czyli Festiwal Początek Sezonu Bydgoszcz nadchodzi

Jedno ze spotkań wcześniejszej edycji festiwalu. Fot. Dariusz Gackowski

Adam Wajrak poprowadzi festiwalowy spacer przyrodniczy, Michał „Śledziu” Śledziński – warsztaty komiksowe, a Katarzyna Kasia i Waldemar Kuligowski porozmawiają o „Lekturach na czas chaosu”. To tylko niektóre propozycje festiwalowe.

Już za niecały miesiąc, w dniach 26–28 czerwca (piątek–niedziela), rusza w Bydgoszczy trzecia edycja interdyscyplinarnego Festiwalu Początek Sezonu Bydgoszcz. Poprzedzi go w tym roku również prolog – pod postacią wernisażu wystawy Danuty Konwickiej, ze specjalnym udziałem jej córki Marii Konwickiej, scenarzystki, reżyserki oraz pisarki, autorki wyśmienitej książki wspomnieniowej „Byli sobie raz” – o losach dwóch artystycznych rodzin: Konwickich oraz Leniców. To wydarzenie będzie miało miejsce już w czwartek 25 czerwca o godzinie 18.00 w Domu Liter. Centrum Literatury i Pisma przy ulicy Podwale 15, który to Dom Liter, obok m.in. Młynów Rothera, będzie w tym roku jedną z festiwalowych lokalizacji.

Spacer przyrodniczy z Adamem Wajrakiem Fot. Dariusz Gackowski

W festiwalowy piątek 26 czerwca czeka nas szereg spotkań autorskich. Zaczniemy od spotkania z Kasprem Bajonem, pisarzem, poetą, reżyserem filmowym i scenarzystą takich m.in. filmów jak „Rojst”, „Wielka woda” czy „Heweliusz”. Porozmawiamy o jego najnowszej książce „Poznań kolonialny: rodzinna historia z Tanzanią w tle”.

W piątek – 26 czerwca – czeka nas również m.in. spotkanie z laureatem Paszportu „Polityki” za 2025 rok Stanisławem Łubieńskim i jego książką „Drugie życie Czarnego kota”. Rozmowę tę poprowadzi Adam Wajrak, z którym czeka nas również w piątek tradycyjny już festiwalowy spacer przyrodniczy. Tego dnia posłuchamy też rozmów z m.in. Mikołajem Trzaską, Markiem Bieńczykiem, Wojciechem Bonowiczem czy świeżo upieczoną laureatką tegorocznej Nagrody-Stypendium im. Stanisława Barańczaka Justyną Kulikowską. A na deser monodram „Jadwiga” – poruszający spektakl w reżyserii Anny Gryszkówny z Agnieszką Przepiórską w roli głównej. Przedstawienie jest inspirowane książką Justyny Sobolewskiej i opowiada o losach Jadwigi Stańczakowej, niezwykłej ociemniałej poetki, pisarki oraz przyjaciółki Mirona Białoszewskiego, która przeszła przez piekło getta. Z bydgoskich akcentów czeka nas tego dnia jeszcze filozoficzno-antropologiczna dyskusja z udziałem Katarzyny Kasi i Waldemara Kuligowskiego – urodzonego w Szubinie antropologa kulturowego i profesora nauk humanistycznych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, eseisty, redaktora, a wcześniej absolwenta VI Liceum Ogólnokształcącego w Bydgoszczy.

Poznań będzie zresztą stanowił pewną nieoficjalną oś tegorocznego festiwalu: również w Poznaniu, w 1930 roku, urodziła się Danuta Konwicka, ponadto patronką tegorocznej edycji będzie Krystyna Miłobędzka, jedna z największych polskich poetek, nazywana „Królową Krystyną”. Publikowała tomy wierszy bardzo rzadko i pozostawała przez lata na marginesie życia literackiego, aż do lat 90. Wtedy nagle jej twórczość wyszła z cienia, a młodzi zobaczyli w niej patronkę nowej poezji. Festiwal zakończy natomiast niedzielne spotkanie z Maciejem Płazą i jego najnowszą, monumentalną powieścią „Kasperl i Margit”. To rozpięty na trzy dekady, misternie skonstruowany melodramat i zarazem komedia łotrzykowska pełna XX-wiecznego życia i poznańskiej gwary. Ukazuje panoramę epoki w jej nieustannym fermencie: od wielkiej wojny, przez powstanie wielkopolskie, po narodziny nazizmu.

W sobotę 27 czerwca będziemy mieć na festiwalu niebagatelny akcent bydgoski. Czekają nas bowiem warsztaty komiksowe dla młodzieży, a także spotkanie z Michałem „Śledziem” Śledzińskim, urodzonym w Bydgoszczy rysownikiem, scenarzystą, twórcą animacji, absolwentem Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Leona Wyczółkowskiego. Śledziński był współtwórcą i redaktorem naczelnym kultowego magazynu komiksowego „Produkt”. Jest autorem serii komiksów: „Osiedle Swoboda”, „Fido i Mel”, „Strange Years”, „KDP”, „Czerwony Pingwin musi umrzeć!”, „Na szybko spisane” i „Wartości rodzinne”.

Tego dnia również m.in. dwie niekwestionowane gwiazdy literatury polskiej, chociaż poruszające się w zupełnie odmiennych rejestrach gatunkowych. Po pierwsze, Zyta Rudzka, autorka m.in. głośnych powieści „Krótka wymiana ognia”, „Ślicznotka doktora Josefa”, „Ten się śmieje, kto ma zęby”, „Tylko durnie żyją do końca”.

Po drugie, Maciej Siembieda. Zadebiutował jako pisarz w 2017 roku, w ciągu kilku lat stając się jednym z najpopularniejszych autorów książek sensacyjnych w Polsce. Wydał 13 powieści, z których trzy były nominowane do nagrody Wielkiego Kalibru. 

Fot. Dariusz Gackowski

Na koniec drugiego dnia zagra dla nas znakomity artysta Wacław Zimpel, który w 2012 roku nagrał płytę „MIŁOBĘDZKA/ZIMPEL Tyle tego Ty”, a teraz pracuje nad nowym koncertem, specjalnie dla nas – z poezją naszej tegorocznej patronki Krystyny Miłobędzkiej. Najwytrwalszych festiwalowych odbiorców czeka jeszcze tego dnia późnowieczorny slam poetycki w Domu Liter.

Jeśli chodzi o festiwalową niedzielę 28 czerwca, to znów wracamy do klanu Konwickich. Tak się składa, że 22 czerwca tego roku przypada 100. rocznica urodzin pisarza, scenarzysty i reżysera Tadeusza Konwickiego (1926–2015). O jego twórczości porozmawiamy w tym roku – jako nieliczni w kraju – właśnie na Festiwalu Początek Sezonu Bydgoszcz. Dlaczego – zwłaszcza dziś – warto do tej twórczości wracać i ją przypominać? Jak szeroki był/jest krąg jej oddziaływania? Czy mocno wpłynął Konwicki na młodsze pokolenia twórców i twórczyń? Czy „Mała apokalipsa” albo „Kompleks polski” powinny stanowić lekturę szkolną? O tym wszystkim porozmawiamy w Domu Liter. Centrum Literatury i Pisma na spotkaniu z udziałem: córki Tadeusza Konwickiego Marii Konwickiej, krytyczki literackiej, pisarki i dziennikarki związanej z tygodnikiem „Polityka” Justyny Sobolewskiej, nominowanego właśnie do 21. edycji Nagrody Literackiej Gdynia za „Obstalunki” Piotra Pazińskiego oraz pisarki, publicystki i redaktorki Emilii Walczak z bydgoskiego Domu Liter.

Również w festiwalową niedzielę Justyna Sobolewska porozmawia z Grzegorzem Jankowiczem, filozofem literatury, eseistą, krytykiem i tłumaczem, a od 2024 roku dyrektorem Instytutu Książki, oraz profesorem Przemysławem Czaplińskim o przyszłości czytania i pisania w dobie AI, a Emilia Walczak – z psycholożką i pisarką Justyną Dąbrowską oraz Sabiną Jakubowską, autorką powieści „Położne” oraz wcześniejszej, „Akuszerki”. Na zakończenie festiwalu wspomniany Maciej Płaza w rozmowie z bydgoską literaturoznawczynią, pisarką i redaktorką Martą Kładź-Kocot.

Festiwal Początek Sezonu Bydgoszcz 2026 – PROGRAM:

25.06.2026 (CZWARTEK) – PROLOG:

→ Dom Liter. Centrum Literatury i Pisma, ul. Podwale 15

● godz. 18.00–19.45: wernisaż wystawy Danuty Konwickiej z udziałem Marii Konwickiej – WYDARZENIE TOWARZYSZĄCE

● godz. 20.00–22.00: slam poetycki. Prowadzenie: Smok Przemek (zapisy: dom.liter@mck-bydgoszcz.pl) – WYDARZENIE TOWARZYSZĄCE

—     

26.06.2026 (PIĄTEK):

→ Młyny Rothera, ul. Mennica 10

● godz. 12.00–12.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Poznań postkolonialny i kieszonkowa Bydgoszcz” – Kasper Bajon i Michał Tabaczyński

● godz. 13.00–13.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Drugie życie Czarnego kota” – Stanisław Łubieński. Prowadzenie: Adam Wajrak

● godz. 14.00–14.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „O włóczeniu się” („Monolok” i „Rondo Wiatraczna”) – Paweł Sołtys i Marek Bieńczyk. Prowadzenie: Michał Nogaś

● godz. 15.00–16.30: SPACER PRZYRODNICZY z Adamem Wajrakiem (start spod Młynów Rothera)

● godz. 18.15–19.15: WYDARZENIE ARTYSTYCZNE: Remont Pomp + Mikołaj Trzaska + Paal Nilssen-Love (bezpłatne wejściówki na stronie mlynyrothera.pl)

→ Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy, ul. Marcinkowskiego 12–14

● godz. 15.00–15.50: PASMO MIASTO PRZYSZŁOŚCI: „Miejsca, w których ucichła muzyka” – Joanna Chmarzyńska-Golińska i Mikołaj Trzaska. Prowadzenie: Kinga Kocjan

● godz. 16.00–16.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Lektury na czas chaosu” – Katarzyna Kasia i Waldemar Kuligowski. Prowadzenie: Justyna Sobolewska

● godz. 17.00–18.00: „«Siedemdziesiąt siedem», «Glif» i «Bardzo» – poeci i poetka czytają”: Piotr Sommer, Julia Fiedorczuk i Wojciech Bonowicz

● godz. 20.00–22.00: OFICJALNE OTWARCIE FESTIWALU: „Jadwiga” – monodram o Jadwidze Stańczakowej – Agnieszka Przepiórska        

—                                                      

27.06.2026 (SOBOTA)

→ Dom Liter. Centrum Literatury i Pisma, ul. Podwale 15

● godz. 10.00–12.00: WARSZTATY: „Jak pisać?” – warsztaty dla młodzieży z Mikołajem Grynbergiem (zapisy: dom.liter@mck-bydgoszcz.pl) – WYDARZENIE TOWARZYSZĄCE

→ Młyny Rothera, ul. Mennica 10

● godz. 10.00–10.45: PASMO WYSPA DZIECI: „Przywitanie lata” – warsztaty – Maria Dek (zapisy na stronie mlynyrothera.pl)   

● godz. 11.00–12.00: PASMO WYSPA DZIECI: „Upiory i spółka – kurs dla początkujących” – warsztaty – Martyna Skibińska (zapisy na stronie mlynyrothera.pl)

● godz. 10.00–11.50: SPACER PRZYRODNICZY ze Stanisławem Łubieńskim (start spod Młynów Rothera)

● godz. 11.00– 13.00: WARSZTATY KOMIKSOWE DLA MŁODZIEŻY z Michałem „Śledziem” Śledzińskim (zapisy na stronie mlynyrothera.pl)

● godz. 12.00–12.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Ludzie nieznaczni. Taktyki przetrwania” – Agnieszka Dauksza. Prowadzenie: Michał Nogaś

● godz. 13.00–13.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Tylko durnie żyją do końca” – Zyta Rudzka. Prowadzenie: Waldemar Kuligowski

● godz. 14.00–14.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Komiksowa Bydgoszcz”: Michał „Śledziu” Śledziński. Prowadzenie: Kamil Dukiewicz

→ Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy, ul. Marcinkowskiego 12–14

● godz. 15.00–15.50: PASMO MIASTO PRZYSZŁOŚCI: „Tożsamość miasta – w dorzeczu Bydgoszczy”: Anna Stęplewska-Południak. Prowadzenie: Joanna Chmarzyńska-Golińska

● godz. 16.00–16.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Wydawnictwo HELA Press przedstawia…” – Zuzanna Bartoszek i Filipka Rutkowska. Prowadzenie: Kinga Sabak

● godz. 17.00–17.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Zemsta świętokrzyska i paraliż przysenny” („Gołoborze” i „Upiór”) – Maciej Siembieda. Prowadzenie: Grzegorz Gauden

● godz. 18.00–18.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Rezydencja twórcza w sanatorium Łukaszenki” – rozmowa z Maximem Znakiem. Prowadzenie: Justyna Czechowska

● godz. 19.00–20.30: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Sztuka znikania, sztuka patrzenia” – debata o twórczości Krystyny Miłobędzkiej – Jarosław Borowiec i Julia Fiedorczuk. Prowadzenie: Wojciech Bonowicz

● godz. 21.00–22.00: WYDARZENIE ARTYSTYCZNE: koncert „Krystyna Miłobędzka / Wacław Zimpel” – Wacław Zimpel

—                                                      

28.06.2026 (NIEDZIELA)

→ Dom Liter. Centrum Literatury i Pisma, ul. Podwale 15

● godz. 10.00–11.50: WARSZTATY: „Jak pisać?” – warsztaty dla młodzieży z Mikołajem Grynbergiem (zapisy: dom.liter@mck-bydgoszcz.pl) – WYDARZENIE TOWARZYSZĄCE    

● godz. 12.00–12.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Jak pisać?” – rozmowa o warsztacie pisarza: Mikołaj Grynberg. Prowadzenie: Justyna Sobolewska – WYDARZENIE TOWARZYSZĄCE

● godz. 13.00–13.50: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Konwicki na dziś” – stulecie urodzin: Maria Konwicka, Piotr Paziński, Justyna Sobolewska. Prowadzenie: Emilia Walczak – WYDARZENIE TOWARZYSZĄCE

→ Młyny Rothera, ul. Mennica 10

● godz. 10.00–10.50: PASMO WYSPA DZIECI: „O, pudełko, co jest w środku?” – warsztaty – Marta Tymowska-Wicha (zapisy na stronie mlynyrothera.pl)

● godz. 11.00–11.50: PASMO WYSPA DZIECI: „Książka na nowo” – warsztaty – Boguś Janiszewski i Artur Nowicki (zapisy na stronie mlynyrothera.pl)

● godz. 14.30–15.20: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „«Świadectwo» Charlesa Reznikoffa” – Piotr Sommer. Prowadzenie: Piotr Paziński

● godz. 15.30–16.20: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Od «Akuszerek» do «Położnych»” – Sabina Jakubowska i Justyna Dąbrowska. Prowadzenie: Emilia Walczak

● godz. 16.30–17.20: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Przyszłość czytania i pisania w dobie AI” – Grzegorz Jankowicz i Przemysław Czapliński. Prowadzenie: Justyna Sobolewska

● godz. 17.30–18.20: PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Kasperl i Margit” – Maciej Płaza. Prowadzenie: Marta Kładź-Kocot.

Zapisz się na newsletter „Bydgoszcz Informuje”!

Udostępnij: Facebook Twitter