Michalina Rodak, Kamilla Baar i Mirosław Guzowski podczas próby spektaklu „Zmierzch bogów” / Fot. B. Witkowski/UMB
Bydgoskie przedstawienie to sceniczna adaptacja kultowego filmu Luchino Viscontiego pt. Zmierzch bogów. Opowieść o mechanizmach upadku elit i tworzeniu totalitaryzmów zostanie pokazana w Muzeum Wodociągów w Lesie Gdańskim. To ostatnia premiera Teatru Polskiego przed wakacyjną przerwą.
Premiera spektaklu w piątek (19 czerwca, godz. 19), a kolejne pokazy odbędą się w sobotę i niedzielę (20, godz. 19 i 21 czerwca – godz. 18) – wszystkie w Hali Pomp Muzeum Wodociągów w Lesie Gdańskim. Miejsce nie jest przypadkowe – twórcy przedstawienia postanowili, że industrialny charakter tego miejsca będzie dobrze współbrzmiał z atmosferą i przesłaniem „Zmierzchu bogów” oraz nada mu dodatkowej intensywności.
Przedstawienie jest adaptacją filmu Luchina Viscontiego z 1969 roku. Scenariusz wspólnie z reżyserem napisali: Nicola Badalucco
oraz Enrico Medioli. W głównych rolach zagrali Dirk Bogarde, Ingrid Thulin i Helmut Berger. Bohaterem „Zmierzchu bogów” jest bogata rodzina Essenbecków, przemysłowców niemieckich. Ich majątek nie ucierpiał ani po klęsce Niemiec w I wojnie światowej, ani także w czasach Wielkiego Kryzysu. Flirtują z nową władzą, z Hitlerem. To opowieść o mechanizmach władzy, odpowiedzialności elit oraz procesach, które prowadzą do narodzin i umacniania się totalitaryzmów.
Reżyser Waldemar Raźniak widzi w klasycznym filmie temat ciągle aktualny. Jak podkreśla reżyser, interesuje go mechanizm radykalizacji i to, jak łatwo człowiek może przejść od idealizmu do fanatyzmu. – Droga od idealizmu do fanatyzmu może być zaskakująco krótka – zauważa. Teatralna opowieść pokazuje proces stopniowego oswajania zła poprzez kompromisy, oportunizm, milczenie i racjonalizowanie przemocy, a zarazem przypomina, że totalitaryzmy nie zaczynają się od obozów, lecz od języka, społecznego przyzwolenia i kompromisów elit.
Choć akcja rozgrywa się w latach 30. XX wieku, spektakl staje się lustrem współczesności – opowieścią o świecie, w którym propaganda, logika siły i partykularny interes coraz częściej wyznaczają kierunek wydarzeń. W centrum tej historii znajduje się także dramat rozpadu więzi rodzinnych i społecznych pod naciskiem ideologii, strachu i bezwzględnej walki o wpływy. „Zmierzch bogów” pokazuje moment, w którym lojalność wobec bliskich ustępuje lojalności wobec systemu – i właśnie ten proces brzmi dziś szczególnie mocno. – Najbardziej interesujące jest jednak to, w jaki sposób taka ideologia może doprowadzić do sytuacji, w której podstawowe relacje międzyludzkie – zwłaszcza rodzinne – tracą dla człowieka znaczenie. Do tego stopnia, że staje się on zdolny poświęcić nie tylko same więzi, ale również najbliższych ludzi, którzy byli obecni w jego dzieciństwie i współtworzyli jego poczucie bezpieczeństwa oraz tożsamość – podkreśla reżyser.
Bydgoska adaptacja odwołuje się także do lokalnej pamięci zbrodni z czasów okupacji i złożonej polsko-niemieckiej historii miasta, niesławnej wizyty Josepha Goebbelsa, czy pracy polskich robotników przymusowych w niemieckich zakładach zbrojeniowych w trakcie II wojny światowej.
„Zmierzch bogów” nie jest wyłącznie historyczną rekonstrukcją, ale także próbą uruchomienia społecznej pamięci i wyobraźni. Spektakl stawia pytania o to, jak rodzi się zło, jak szybko kompromis może stać się przyzwoleniem, a interes – współudziałem.
Aktorki Kamilla Baar (w środku – na zdjęciu z lewej) oraz Michalina Rodak (z lewej – na drugim zdjęciu) podczas przymiarek strojów / Fot. O. Rzęska
Zaproszony do pracy w Bydgoszczy Waldemar Raźniak był w latach 2020-2024 dyrektorem Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie oraz wykładowcą i prorektorem Akademii Teatralnej w Warszawie. W jedne z głównych ról zobaczymy gościnnie występującą Kamillę Baar. Zagrają także jako goście: Aleksandra Stasik, Bruno Maciejewski i Oskar Ruppel, a także aktorzy Teatru Polskiego: Paweł L. Gilewski, Mirosław Guzowski, Marian Jaskulski, Karol Franek Nowiński, Emilia Piech, Jerzy Pożarowski, Michalina Rodak, Michał Surówka, Marcin Zawodziński.
Bilety do nabycia w kasie Teatru Polskiego w Bydgoszczy czynnej od środy do piątku w godz. 14:00-18:00 a także na godzinę przed spektaklami (bilety@teatrpolski.pl; +48 52 339 78 18; +48 885 60 70 90) oraz poprzez stronę www.teatrpolski.pl (zakładka KUP BILET). Bilety na pokazy premierowe w cenie 85 zł, pokazy przedpremierowe i popremierowe 70 zł (normalny) / 50 zł (ulgowy)
